جان هیوستن، کارگردان نامآشنای درامهای جنایی چون «شاهین مالت» و «گنجهای سیرامادره»، با ساخت فیلم ورزشی «فرار به سوی پیروزی» دست به کاری متفاوت زد. این اثر، که در سال ۱۹۸۱ تولید شد، اقتباسی از فیلم مجارستانی «دو نیمه در جهنم» (۱۹۶۲) است که خود ریشه در مسابقات واقعی فوتبال موسوم به «بازی مرگ» در دوران آلمان نازی در سال ۱۹۴۱ دارد.
داستان «فرار به سوی پیروزی» درباره گروهی از اسرای متفقین است که مجبور میشوند در یک مسابقه فوتبال مقابل تیم آلمانی گشتاپو قرار بگیرند. اما این مسابقه پوششی میشود برای برنامهریزی یک فرار دستهجمعی از اردوگاه، با کمک یک گروه مقاومت.
برخلاف نظر منتقدان که معتقد بودند داستانهای هیوستن اغلب به «ماموریتهای شکستخورده گروهی از افراد مختلف» میپردازد، «فرار به سوی پیروزی» این دیدگاه را به چالش کشید. با جمله معروف یکی از بازیکنان که میگوید «برگردیم… ما میتوانیم این (بازی) را ببریم!»، اسرا با وجود شکست در نیمه اول و مهیا بودن شرایط فرار، با عزمی راسخ برای پیروزی به زمین بازمیگردند.
هیوستن در این فیلم فوتبالی، غرور و شجاعت مردانی را به تصویر میکشد که با اتحاد و تشکیل تیمی به ظاهر ضعیف، قدرت تبلیغاتی ماشین جنگی نازیها را به چالش میکشند.
«فرار به سوی پیروزی» از نظر بازیگری بسیار قوی است و هیوستن مجموعهای از ستارگان سینما مانند مایکل کین، ماکس فون سیدو و سیلوستر استالونه را در کنار فوتبالیستهای مطرح جهانی نظیر بابی مور، پله و اسوالدو آردیلس گرد هم آورده است.
سیلوستر استالونه، که در آن زمان با «راکی» به اوج شهرت رسیده بود، در این فیلم نقش «رابرت هچ» را ایفا میکند و ستاره اصلی فیلم است. شخصیت او در «فرار به سوی پیروزی» یادآور «راکی بالبوا» است: پر از غرور، اعتماد مد روز به نفس بالا و کمی عجیب و غریب که مخاطب را مجذوب خود میکند. گفته میشود گوردون بنکس، دروازهبان افسانهای انگلیس، مربیگری استالونه را بر عهده داشته است.
فیلم دارای دو نقطه اوج هیجانانگیز است: یکی حرکت استادانه قیچی برگردان پله (در نقش لوئیس فرناندز) که منجر به گل میشود، و دیگری شیرجه ماهرانه سیلوستر استالونه که در لحظات پایانی، پنالتی را مهار میکند.
نمایش فوتبال در «فرار به سوی پیروزی» پر از تکلهای خشن نازیها و حرکات زیبای بازیکنان متفقین است. این فیلم را میتوان یکی از بهترین آثار سینمایی فوتبالی ساخته شده تاکنون دانست.
«فرار به سوی پیروزی» برای بسیاری از ایرانیان علاقهمند به فوتبال که در دهه ۶۰ شمسی بزرگ شدهاند، بخش بزرگی از نوستالژی دوران کودکی است؛ اثری که با یادآوری حرکت اسلوموشن پله و اسوالدو آردیلس، هرگز فراموش نمیشود.








«فرار به سوی پیروزی»؛ سینما در مستطیل سبز